Przejdź do treści
Kuna domowa (kamionka) z białą, rozwidloną plamą na podgardlu na belce starej stodoły

Kuna domowa (kamionka)

Martes foina

Kuna domowa, czyli kamionka (Martes foina), to drapieżnik z rodziny łasicowatych, który najchętniej mieszka blisko ludzi - na strychach, w stodołach i pod maskami samochodów. Rozpoznasz ją po białej, rozwidlonej plamie na podgardlu i jasnym nosie. W Polsce jest pospolita i łowna (polowanie od 1 września do 31 marca), ale w zabudowaniach nie wolno jej zabijać - najlepiej się przed nią zabezpieczyć.

Gatunek łowny Drapieżniki i futerkowe wsie, miasta, zabudowania, skraje lasów, kamieniołomy

Szybkie fakty

  • Długość ciała
    40–54 cm + ogon 22–30 cm
  • Waga
    1,1–2,3 kg (samce większe)
  • Długość życia
    zwykle 3–5 lat w naturze (do ok. 10 lat)
  • Aktywność dobowa
    Nocna
  • Dieta
    Wszystkożerca
  • Tryb życia
    Samotny
  • Okres godowy
    lipiec - sierpień (ciąża przedłużona)
  • Potomstwo
    2–4 młode (rzadko do 7)
  • Biotop
    wsie, miasta, zabudowania, skraje lasów, kamieniołomy
  • Populacja w PL
    pospolita w całym kraju → stabilna

Nazwy łowieckie

Młode
młode (szczenięta)
Inne nazwy
kamionka, kuna białopierśna, kuna

Opis i biologia

Kuna domowa (Martes foina), nazywana też kamionką, to smukły drapieżnik wielkości kota, ale o dłuższym i niższym ciele. Ma 40–54 cm długości, do tego puszysty ogon długości 22–30 cm, i waży 1,1–2,3 kg. Samce są wyraźnie większe od samic.

Futro jest szarobrązowe, z jaśniejszym, szarawym podszerstkiem, który prześwituje przez włosy okrywowe. Najważniejszą cechą rozpoznawczą jest duża, czysto biała plama na podgardlu. U kamionki plama jest zwykle rozwidlona i schodzi dwoma pasami na przednie łapy. Kamionka ma też jasnoróżowy nos, krótkie, zaokrąglone uszy i nieowłosione podeszwy łap.

Jak odróżnić kunę domową od kuny leśnej? Kuna leśna (tumak) ma żółtawą lub kremową, zaokrągloną plamę na gardle, która nie schodzi na łapy, ciemny nos, większe uszy i ciemniejsze, czekoladowe futro. Kamionka częściej trzyma się zabudowań, a tumak - zwartych lasów. Więcej o kunie leśnej.

Klasyfikacja systematyczna

Królestwo
Zwierzęta (Animalia)
Typ
Strunowce (Chordata)
Gromada
Ssaki (Mammalia)
Rząd
Drapieżne (Carnivora)
Rodzina
Łasicowate (Mustelidae)
Rodzaj
Martes

Występowanie w Polsce

Kuna domowa występuje w całej Polsce, od Bałtyku po góry. Jest jednym z niewielu drapieżników, które świetnie przystosowały się do życia obok człowieka. Najczęściej spotkasz ją we wsiach, na przedmieściach i w miastach - także w dużych, jak Warszawa, Kraków czy Wrocław - oraz na skrajach lasów, w parkach, kamieniołomach i ruinach.

W ciągu dnia śpi w kryjówce: na strychu, w stodole, w szopie, w stercie drewna, pod dachem garażu, w szczelinach skalnych. Jedna kuna ma zwykle kilka kryjówek na swoim terenie i przenosi się między nimi. Dokładna liczebność kamionki w Polsce nie jest znana, ale gatunek jest pospolity, a jego populacja uchodzi za stabilną.

śląskie - Populacja wysoka opolskie - Populacja wysoka wielkopolskie - Populacja wysoka zachodniopomorskie - Populacja wysoka świętokrzyskie - Populacja wysoka kujawsko-pomorskie - Populacja wysoka podlaskie - Populacja umiarkowana dolnośląskie - Populacja wysoka podkarpackie - Populacja umiarkowana małopolskie - Populacja wysoka pomorskie - Populacja wysoka warmińsko-mazurskie - Populacja umiarkowana łódzkie - Populacja wysoka mazowieckie - Populacja wysoka lubelskie - Populacja wysoka lubuskie - Populacja wysoka
Populacja rzadka
Populacja umiarkowana
Populacja wysoka

Cykl roczny

Kamionka jest aktywna głównie nocą. Jest samotnikiem: każda dorosła kuna ma własny teren, który znaczy zapachem z gruczołów i odchodami. Świetnie się wspina, skacze i przeciska przez otwory o średnicy zaledwie kilku centymetrów - tak dostaje się na strychy i pod dachówki.

Jest wszystkożerna i bardzo elastyczna. Poluje na myszy, szczury, ptaki i ich jaja, zjada owady, a latem i jesienią w dużych ilościach owoce: czereśnie, śliwki, jarzębinę. W kurnikach potrafi zabić więcej ptaków, niż zje - to odruch wywołany paniką kur w zamkniętej przestrzeni.

Gody przypadają na lipiec i sierpień, ale zarodek zaczyna się rozwijać dopiero zimą (ciąża przedłużona). Młode rodzą się w marcu i kwietniu, zwykle 2–4 w miocie. Samica wychowuje je sama, często na strychu, gdzie hałasują nocą.

Kuna w samochodzie. Kamionki lubią ciepłe komory silnika i potrafią pogryźć przewody, węże i izolacje. Najwięcej szkód jest wiosną i na początku lata: kuna wyczuwa w aucie zapach innej kuny i atakuje „rywala”, gryząc kable. Dlatego problem często zaczyna się po parkowaniu w nowym miejscu.

Narodziny młodych Samica rodzi zwykle 2–4 ślepe młode w ukrytym miejscu - często na strychu, w stodole lub w stercie drewna.
Odchów młodych Młode opuszczają kryjówkę po ok. 2 miesiącach, a samodzielne stają się późnym latem.
Gody Kuny łączą się w pary latem, ale zarodek zaczyna się rozwijać dopiero zimą - to tzw. ciąża przedłużona.
Żerowanie na owocach Jesienią kuna zjada dużo owoców: śliwek, czereśni, jarzębiny, a także orzechy.

Narodziny młodych

Samica rodzi zwykle 2–4 ślepe młode w ukrytym miejscu - często na strychu, w stodole lub w stercie drewna.

Odchów młodych

Młode opuszczają kryjówkę po ok. 2 miesiącach, a samodzielne stają się późnym latem.

Gody

Kuny łączą się w pary latem, ale zarodek zaczyna się rozwijać dopiero zimą - to tzw. ciąża przedłużona.

Żerowanie na owocach

Jesienią kuna zjada dużo owoców: śliwek, czereśni, jarzębiny, a także orzechy.

Polowanie

Sposoby polowania

  • Z ambony
  • Z podchodu

Kuny domowe są w Polsce gatunkiem łownym. Okres polowań trwa od 1 września do 31 marca, a w obwodach, w których żyją głuszce lub cietrzewie - przez cały rok. Na kuny poluje się głównie z zasiadki przy nęcisku, zimą także po tropach na śniegu.

Kuna w domu - co wolno? Na terenach zabudowanych polować nie wolno, a zabijanie lub odławianie kuny bez wymaganych zezwoleń jest nielegalne. Najlepsze rozwiązanie to zabezpieczenie budynku: wyjście kuny z kryjówki (np. nocą, gdy wychodzi na żer) i zamknięcie wszystkich szczelin siatką lub blachą. W razie potrzeby warto skontaktować się z kołem łowieckim lub firmą, która ma uprawnienia do odłowu.

Nie zamykaj otworów wiosną, gdy na strychu mogą być młode - kuna będzie próbowała się do nich dostać i narobi jeszcze więcej szkód.

Ciekawostki i kultura

Kamionka jest dobrym przykładem dzikiego zwierzęcia, które nauczyło się żyć w mieście. Korzysta z tego, co daje człowiek: ciepłych strychów, gryzoni przy śmietnikach i owoców w ogrodach. Dla wielu osób to jedyny drapieżnik, którego ślady - odchody na strychu, nocne hałasy, pogryzione kable - widzą na co dzień.

  • Ciąża, która czeka. Kuny łączą się w pary latem, ale zapłodniona komórka jajowa nie zagnieżdża się od razu. Zarodek zaczyna rosnąć dopiero zimą, a młode rodzą się wiosną - w najlepszym czasie na wychowanie.
  • Kable jako rywal. Kuna nie zjada przewodów w aucie. Gryzie je, gdy wyczuje zapach innej kuny - traktuje samochód jak teren rywala. Dlatego najwięcej szkód jest w okresie, gdy kuny bronią terytoriów.
  • Mistrzyni przeciskania się. Kamionka przejdzie przez otwór szeroki na kilka centymetrów - jeśli zmieści się głowa, zmieści się całe ciało. Dlatego zabezpieczając dom, trzeba zamknąć nawet małe szczeliny pod dachówkami.
  • Owocowa dieta. Latem i jesienią owoce mogą stanowić dużą część diety kamionki. Jej odchody pełne pestek czereśni czy śliwek łatwo znaleźć na strychach i w ogrodach.

Najczęstsze pytania

Jak rozpoznać kunę domową?
Kuna domowa (kamionka) jest szarobrązowa, ma dużą białą plamę na podgardlu, która zwykle rozwidla się i schodzi na przednie łapy, a także jasnoróżowy nos. Jest wielkości kota, ale ma dłuższe, niższe ciało i puszysty ogon.
Jak odróżnić kunę domową od kuny leśnej?
Kuna domowa ma białą, rozwidloną plamę na gardle i jasny nos. Kuna leśna ma żółtawą, zaokrągloną plamę, ciemny nos, większe uszy z jasnym obrzeżeniem i ciemniejsze, czekoladowe futro. Kamionka żyje częściej przy zabudowaniach, tumak w lasach.
Jak pozbyć się kuny ze strychu?
Najskuteczniej jest poczekać, aż kuna wyjdzie nocą na żer, i zamknąć wszystkie szczeliny siatką lub blachą. Pomagają też silne zapachy i hałas w kryjówce. Nie zamykaj otworów wiosną, gdy w środku mogą być młode. Zabijanie lub odławianie kuny bez zezwolenia jest nielegalne - w razie potrzeby skontaktuj się z firmą, która ma uprawnienia.
Dlaczego kuna gryzie kable w samochodzie?
Kuna gryzie przewody, gdy wyczuje w komorze silnika zapach innej kuny i uzna auto za teren rywala. Szkód jest najwięcej wiosną i latem. Pomaga umycie komory silnika, elektroniczne odstraszacze i osłony przewodów.
Czy kuna domowa jest chroniona?
Nie. Kuna domowa jest w Polsce gatunkiem łownym - polowanie trwa od 1 września do 31 marca. Na terenach zabudowanych polować jednak nie wolno, a odłów lub zabicie kuny w domu bez zezwolenia jest nielegalne.
Czy kuna jest niebezpieczna dla ludzi?
Kuna unika ludzi i nie atakuje ich. Złapana lub osaczona może jednak ugryźć, dlatego nie należy jej dotykać ani chwytać. Problemem są raczej szkody: hałas na strychu, odchody, zniszczona izolacja i pogryzione kable.

Gatunki podobne